چهل حدیث گهربار از حضرت امام علی علیه السلام

۱- امام علی علیه السلام فرمودند: پنج موقع را براى دعا و حاجت خواستن غنیمت شمارید:

موقع تلاوت قرآن، موقع اذان، موقع بارش باران، موقع جنگ و جهاد  فى سبیل اللّه ـ موقع ناراحتى و آه کشیدن مظلوم. در چنین موقعیت ها مانعى براى استجابت دعا نیست.

 أمالى صدوق : ص ۹۷، بحارالأنوار: ج ۹۰، ص ۳۴۳،

 ۲- امام علی علیه السلام فرمودند:

علم; ارثیه اى با ارزش، و ادب; زیورى نیکو، و اندیشه; آئینه اى صاف، و پوزش خواستن; هشدار دهنده اى دلسوز خواهد بود. و براى با أدب بودنت همین بس که آنچه براى خود دوست ندارى، در حقّ دیگران روا نداشته باشى.

أمالى طوسى : ج ۱، ص ۱۱۴

 ۳- امام علی علیه السلام فرمودند:

حقّ و حقیقت در تمام حالات جدید و تازه است گر چه مدّتى بر آن گذشته باشد. و باطل همیشه پست و بى أساس است گر چه افراد بسیارى از آن حمایت کنند. وسائل الشّیعه: ج ۲۵، ص ۴۳۴،.

۴- امام علی علیه السلام فرمودند:

پرهیزگاران گفتارشان حق و درست است و پوشاکشان توأم با میانه روی. میزان الحکمه ص۳۸۲

۵- امام علی علیه السلام فرمودند:

چنانچه دین دارى و تقواى الهى نمى بود، هر آینه سیاستمدارترین افراد بودم ـ ولى دین و تقوا مانع سیاست بازى مى شود ـ .

أعیان الشّیعه: ج ۱، ص ۳۵۰، بحارالأنوار: ج ۴۱، ص ۱۵۰،

۶- امام علی علیه السلام فرمودند:

کوری چشم بهتر از بسیار نگاه کردن به نامحرم است.

 بحارالانوار ج۷۷ ص۲۷۴

۷- امام علی علی

هر روزى که بر انسان وارد شود، گوید: من روز جدیدى هستم، من بر اعمال و گفتار تو شاهد مى باشم. سعى کن سخن خوب و مفید بگوئى، کار خوب و نیک انجام دهى. من در روز قیامت شاهد اعمال و گفتار تو خواهم بود. و بدان امروز که پایان یابد دیگر مرا نخواهى دید و قابل جبران نیست.

 أمالى صدوق: ص ۹۵، بحارالأنوار: ج ۶۸، ص ۱۸۱،

۸- امام علی علیه السلام فرمودند:

مریضى کودک، کفّاره گناهان پدر و مادرش مى باشد.

 بحار الأنوار: ج ۵، ص ۳۱۷، ،

۹- امام علی علیه السلام فرمودند:

خوردن مویز ـ کشمش سیاه ـ قلب را تقویت، مرض ها را برطرف، و حرارت بدن را خاموش، و روان را پاک مى گرداند.

أمالى طوسى : ج ۱، ص ۳۷۲، بحارالأنوار: ج ۶۳، ص ۱۵۲، ح ۵.

۱۰- امام علی علیه السلام فرمودند:

به کودکان خود أنار بخورانید تا زبانشان بهتر و زودتر باز شود.

أمالى طوسى: ج ۱، ص ۳۷۲، بحارالأنوار: ج ۶۳، ص ۱۵۵

۱۱- امام علی علیه السلام فرمودند:

صیانت(حفظ حدود زن در عفت و حجاب) زن او را شادابتر و زیبایی اش را پایدارتر می کند .

منتخب میزان الحکمه ص ۱۳۰

۱۲- امام علی علیه السلام فرمودند:

آنچه اطراف ظرف غذا و سفره مى ریزد جمع کنید و بخورید، که همانا هرکس آن ها را به قصد شفا میل نماید، به اذن حق تعالى شفاى تمام دردهاى او خواهد شد.

مستدرک الوسائل : ج ۱۶، ص ۲۹۱، ح ۱۹۹۲۰.

۱۳– امام علی علیه السلام فرمودند:

سزاوار نیست که بنده خدا، در دوران زندگى به دو خصوصیّت اعتماد کند و به آن دلبسته باشد: یکى عافیت و تندرستى و دیگرى ثروت و بى نیازى است. زیرا چه بسا در حال صحّت و سلامتى مى باشد ولى ناگهان انواع مریضى ها بر او عارض مى گردد و یا آن که در موقعیّت و امکانات خوبى است، ناگهان فقیر و بیچاره مى شود، ـ پس بدانیم که دنیا و تمام امکانات آن بى ارزش و بىوفا خواهد بود و تنها عمل صالح مفید و سودبخش مى باشد  .

بحارالأنوار: ج ۶۹، ص ۶۸،

۱۴- امام علی علیه السلام فرمودند:

براى ریاکار سه نشانه است: در تنهائى کسل و بى حال، در بین مردم سرحال و بانشاط مى باشد. هنگامى که او را تمجید و تعریف کنند خوب و زیاد کار مى کند و اگر انتقاد شود سُستى و کم کارى مى کند.

 محبّه البیضاء: ج ۵، ص ۱۴۴، تنبیه الخواطر: ص ۱۹۵، س ۱۶.

۱۵- امام علی علیه السلام فرمودند:

زن (باید)مو سینه دور گردن و زیر گلوی خود را بپوشاند.

مجمع البیان ج۷

۱۶- امام علی علیه السلام فرمودند:

اگر جوانی مجرد  زنی را دید و دلباخته او گردید و حس کرد در این راه ناتوان شده است دو رکعت نماز بخواند و از فضل خدا درخواست نماید تا خدای آرزویش را در آینده برآورد .

 ( نور الثقلین ج۳ ص۵۸۳ )

۱۷- امام علی علیه السلام فرمودند:

از امیرالمومنین پرسیدند به چه چیز می شود چشم را از مناظر شهوت انگیز پوشاند ؟ فرمود: با تسلیم شدن و  تحت نفوذ و محبت درآوردن برای خدایی که پنهان و آشکار را می داند .

سختی حجاب برای زن و مرد بهتر است از تلخی بد گمانی.

وسائل الشیعه ج۱۴ص ۱۳۸

۱۸- امام علی علیه السلام فرمودند:

پوشیدگی زن به حالش بهتر است و زیبایی اش را پایدارتر می سازد .

( غررالحکمه و دررالکلم )

۱۹- امام علی علیه السلام فرمودند:

بر شما لازم است لباس ضخیم ( بیرون از منزل ، در برابر نامحرم ) بپوشید هرکسی که لباسش نازک است دین او مثل لباسش ضعیف و نازک است .

( وسائل الشیعه ، ج۳، ص ۳۵۷)

 ۲۰- امام علی علیه السلام فرمودند:

از آنچه خداوند سبحان با ابلیس رفتار کرد درس عبرت بگیرید. با اینکه او اعمال و عبادات طولانی و کوششهای فراوانی در راه حق تعالی انجام داد ، به طوری که شش هزار سال خداوند بزرگ راعبادت کرد که شما نمی دانید این شش هزار سال از سالهای دنیا بوده یا سالهای آخرت ، ولی در اثر یک لحظه تکبر همه این زحمات را بر باد داد .

( نهج البلاغه خطبه ۲۳۴ )

۲۱- امام علی علیه السلام فرمودند:

همه کارهای خوب و جهاد در راه خدا در برابر امربه معروف و نهی از منکر همچون قطره ای است در دریای عمیق

 ( نهج البلاغه حکمت ۳۷۱)

۲۲- امام علی علیه السلام فرمودند:

هرکس نظرش به نامحرم ، پی در پی باشد ، حسرت های او همیشگی است .

لعالی الاخبار،ج۱۰،ص۷۸)

۲۳- امام علی علیه السلام فرمودند:

پاداش رزمنده شهید درراه خداوند از پاداش انسان پاکدامنی نیست که توان انجام گناه ( را دارد ولی خود را ) آلوده نمی سازد. انسان پاکدامن نزدیک است که فرشته ای از فرشتگان الهی گردد .

نهج البلاغه ، حکمت ۴۷۴

۲۴- امام علی علیه السلام فرمودند:

روان آدمی گاهی شاداب و زمانی افسرده اند ، آنگاه که با نشاط می باشند به انجام مستحبات وادارشان کنید ، و هرگاه که افسرده اند تنها به انجام واجبات قناعت کنید .

 نهج البلاغه –حکمت ۳۱۲

۲۵-پسرم! با پوشیده داشتن زنان رخسارشان را از چشم نامحرم دور نگه دار چه سخت گیری در پوشش و حجاب آنان را از گزند و آسیب ایمن می دارد

نهج البلاغه نامه ۳۱

۲۶- امام علی علیه السلام فرمودند:

خداوند تبارک و تعالى بر یکى از پیامبرانش وحى فرستاد : به امّت خود بگو: لباس دشمنان مرا نپوشند و غذاى دشمنان مرا میل نکنند و هم شکل دشمنان من نگردند، وگرنه ایشان هم دشمن من خواهند بود.

 مستدرک الوسائل: ج ۳، ص ۲۱۰،.

۲۷- امام علی علیه السلام فرمودند:

عقل هر انسانى پیشواى فکر و اندیشه اوست; و فکر پیشواى قلب و درون او خواهد بود; و قلب پیشواى حوّاس پنج گانه مى باشد، و حوّاس پیشواى تمامى اعضاء و جوارح است.

بحارالأنوار: ج ۱، ص ۹۶،.

۲۸- امام علی علیه السلام فرمودند:

بر هر که خواهى نیکى و احسان نما، تا رئیس و سرور او گردى; و از هر که خواهى بى نیازى جوى تا همانند او باشى. و خود را نیازمند هر که خواهى بدان ـ و از او تقاضاى کمک نما ـ تا اسیر او گردى.

بحارالأنوار: ج ۷۰، ص ۱۳.

۲۹- امام علی علیه السلام فرمودند:

عزیزترین عزّت ها علم و کمال است، براى این که شناخت معاد و تأمین معاشِ انسان، به وسیله آن انجام مى پذیرد. و پست ترین ذلّت ها جهل و نادانى است، زیرا که صاحبش همیشه در کرى و لالى و کورى مى باشد و در تمام امور سرگردان خواهد بود

نزهه الناظر و تنبیه الخاطر: ص ۷۰،

۳۰- امام علی علیه السلام فرمودند:

یک ساعت در محضر علماء نشستن ـ که انسان را به مبدأ و معاد آشنا سازند ـ از هزار سال عبادت نزد خداوند محبوب تر خواهد بود. توجّه و نگاه به عالِم از إعتکاف و یک سال عبادت ـ مستحبّى ـ در خانه خدا بهتر است. زیارت و دیدار علماء، نزد خداوند از هفتاد مرتبه طواف اطراف کعبه محبوب تر خواهد بود، و نیز افضل از هفتاد حجّ و عمره قبول شده مى باشد. همچنین خداوند او را هفتاد مرحله ترفیعِ درجه مى دهد و رحمت و برکت خود را بر او نازل مى گرداند، و ملائکه شهادت مى دهند به این که او اهل بهشت است.

عدّه الدّاعى: ص ۷۵، س ۸، بحارالأنوار: ج ۱، ص ۲۰۵.

۳۱- امام علی علیه السلام فرمودند:

اى فرزند آدم، غُصّه رزق و آذوقه آن روزى که در پیش دارى و هنوز نیامده است نخور، زیرا چنانچه زنده بمانى و عمرت باقى باشد خداوند متعال روزىِ آن روز را هم مى رساند.

نزهه الناظر و تنبیه الخاطر: ص ۵۲،

۳۲- امام علی علیه السلام فرمودند:

ارزش هر انسانى به قدر همّت اوست، و شجاعت و توان هر شخصى به مقدار گذشت و احسان اوست، و درستکارى و صداقت او به قدر جوانمردى اوست، و پاکدامنى و عفّت هر فرد به اندازه غیرت او خواهد بود.

نزهه الناظر و تنبیه الخاطر: ص ۴۶،

۳۳- امام علی علیه السلام فرمودند:

خیر و خوبى در دنیا وجود ندارد مگر براى دو دسته: دسته اوّل آنان که سعى نمایند در هر روز، نسبت به گذشته کار بهترى انجام دهند. دسته دوّم آنان که نسبت به خطاها و گناهان گذشته خود پشیمان و سرافکنده گردند و توبه نمایند، و توبه کسى پذیرفته نیست مگر آن که با اعتقاد بر ولایت ما اهل بیت عصمت و طهارت باشد.

وسائل الشیعه: ج ۱۶ ص ۷۶

۳۴- امام علی علیه السلام فرمودند:

 اى گروه مردم، نسبت به محبّت و علاقه به دنیا مواظب باشید، چون که علاقه و محبّت به دنیا اساس هر خطا و انحرافى است، و دروازه هر بلا و گرفتارى است، و نزدیک کننده هر فتنه و آشوب; و نیز آورنده هر مصیبت و مشکلى است.

 تحف العقول: ص ۱۵۲، بحارالأنوار: ج ۷۸، ص ۵۴،.

۳۵- امام علی علیه السلام فرمودند:

نزول قرآن بر سه قسمت است: یک قسمت آن درباره اهل بیت عصمت و طهارت : و دشمنان و مخالفان ایشان; و قسمت دیگر آن، اخلاقیّات و ضرب المثلها; و قسمت سوّم در بیان واجبات و احکام إلهى مى باشد.

اصول کافى، ج ۲، ص ۶۲۷،

۳۶- امام علی علیه السلام فرمودند:

مؤمن آن کسى است که خود را به جهت رفاه مردم در زحمت بیندازد و دیگران از او در أمنیّت و آسایش باشند.

بحارالأنوار: ج ۷۵، ص ۵۳، ۰.

 ۳۷– امام علی علیه السلام فرمودند:

در تغییر و دگرگونى حالات و حوادث، فطرت و حقیقت اشخاص شناخته مى شود.

 شرح نهج البلاغه فیض الإسلام: ص ۱۱۸۳.

 ۳۸- امام علی علیه السلام فرمودند:

در هر حالتى حقّ را بگو و مدافع آن باش، دوستى و معاشرت با پرهیزگاران را ادامه ده، و از فاسقین و معصیت کاران کناره گیرى کن، و از منافقان دورى و فرار کن، و با خیانتکاران همراهى و هم نشینى منما.

 تحف العقول: ص ۱۲۰، بحارالأنوار: ج ۷۷، ص ۲۷۱،.

۳۹- امام علی علیه السلام فرمودند:

فرمود: در هر حالتى حقّ را بگو و مدافع آن باش، دوستى و معاشرت با پرهیزگاران را ادامه ده، و از فاسقین و معصیت کاران کناره گیرى کن، و از منافقان دورى و فرار کن، و با خیانتکاران همراهى و هم نشینى منما.

تحف العقول: ص ۱۲۰، بحارالأنوار: ج ۷۷، ص ۲۷۱،.

۴۰- امام علی علیه السلام فرمودند:

دورى و اجتناب کنید از معصیت هاى إلهى، حتّى در پنهانى، پس به درستى که خداوند شاهد اعمال و نیّات است; و نیز او حاکم و قاضى خواهد بود.

شرح نهج البلاغه ابن عبده: ج ۳، ص ۳۲۴.

منبع:salehin