بمناسبت بیستم فروردین روز ملی فناوری هسته ای

زلال وحی

قرآن به دانش، پژوهش، تولید علم و فهم عمیق و استنباط، ارزش فوق العاده ای داده و مصادیق متعددی از نوآوری را برای شناساندن و آموزش دادن به مسلمانان در خود جای داده است.

در سوره انبیا آیه ۵۸ ـ ۶۳؛ نوآوری و ابتکار او را در بیدار کردن فطرت بت پرستان بیان کرده و کید و نقشه او را مبنی بر اینکه بت ها را شکسته و تبر را بر دوش بت بزرگ قرار داد، به عنوان ابتکار بسیار مؤثر او بیان می کند.

در سوره کهف آیه ۹۲‎ ـ ۹۸؛ نوآوری ذوالقرنین در ساخت سد به عنوان مانع یأجوج و ماجوج را بیان کرده و از آن به عنوان رحمت پروردگار یاد کرده است.

در پرتو همین آموزه های دینی بود که پیامبر و ائمه(ع) و مسلمانان در موارد متعدد با ابتکار عمل و خلاقیت خود، به نوآوری های بزرگی اقدام کرده و تمدن اسلامی را شکل دادند. از جمله حفر خندق در جنگ احزاب.

اشاره

خواستیم و توانستیم

سید محمدمهدی موسوی

سال ها قبل وقتی تقویم را نگاه می کردیم و برای بیستم فروردین دنبال مناسبتی می گشتیم، فقط به سالروز قطع رابطه سیاسی ایران و امریکا، شهادت هنرمند بسیجی (سید مرتضی آوینی) و روز هنر اسلامی برمی خوردیم، اما به همت جوانان غیور ایرانی که با وجود تمامی ترفندهای استکبار جهانی، به خوبی فعل خواستن را صرف کردند، از دو سال پیش رخداد میمون و بسیار غرورآفرین پیوستن ایران اسلامی به باشگاه هسته ای جهان با عنوان روز ملی فناوری هسته ای در تقویم ها به ثبت رسید.

ماجرا از این قرار بود که ۲۰ فروردین سال ۱۳۸۵، خبر دستیابی ایران به فناوری غنی سازی اورانیوم و راه اندازی یک زنجیره کامل غنی سازی در نطنز در رسانه های ایران و جهان اعلام شد. در پی این خبر، با تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی، به پاس قدردانی از تلاش های افتخارآمیز دانشمندان جوان ایران اسلامی، بیستم فروردین ماه، مقارن با تکمیل چرخه سوخت هسته ای در تقویم رسمی ایرانیان، روز ملی فناوری هسته ای نام گرفت.

فناوری هسته ای دربرگیرنده بسیاری از علوم مهندسی و پایه است و در حال حاضر، منحصراً در اختیار تعداد کمی از کشورهای جهان است. اهمیت کسب این فناوری موجب جهش علمی در همه زمینه های علمی و صنعتی در کشورمان شده است؛ جهشی که البته در آینده به امید خداوند بیش از پیش آن را مشاهده خواهیم کرد و بر ایرانی بودن خویش بیش از اینها خواهیم بالید، ضمن آنکه ان شاءالله قرار است در تابستان امسال، راه اندازی نخستین نیروگاه اتمی ایران در بوشهر را با چشمان خویش شاهد باشیم.

بی تردید ۲۰ فروردین، یادآور روز ملی فناوری هسته ای و اعلام بومی شدن دانش هسته ای در ایران اسلامی و مجهز شدن سرزمین ایران به انرژی هسته ای و در واقع روز بزرگ تحقق شعار «ما می توانیم» است.

اکنون ایران اسلامی، به جمع اعضای کم شمار باشگاه کشورهای اتمی پیوسته و تاریخ برای همیشه، این افتخار بزرگ ر به همراه خواهد داشت؛ همان تاریخی که پس از چند سالی توسط تاریخ نویسان و سیاست مداران، از امید ایران و دشمن تراشی های بسیاری از کشورها خواهند نوشت؛ از تحریم اقتصادی و تحمل ایرانیان، جلوگیری از فناوری هسته ای و تلاش ایرانیان برای رسیدن به حق مسلّم خود!

با عزت پای حقوق مسلّم خویش ایستاده ایم

مهیا زاهدین لباف

«جمهوری اسلامی ایران، ۲۰ فروردین ماه ۱۳۸۵ برابر با ۹ آوریل ۲۰۰۷ از طریق افتتاح پروژه راه اندازی دومین مجموعه جدید سانتریفیوژهای تأسیسات هسته ای نطنز با ورود به مرحله صنعتی غنی سازی اورانیوم، به بزرگ ترین دستاورد تاریخ خود دست یافت.»

این خبر در حالی موج شور و شعف حاصل از سربلندی و پیروزی را به رگ های کشور تزریق کرد که سخنگوی کاخ سفید در مقابل این توانمندی ایرانیان، آنان را تهدید به منزوی تر شدن در جامعه جهانی و اعمال تحریم های بیشتر سیاسی و اقتصادی کشورشان کرد. وزیر امور خارجه بریتانیا این پیروزی ملت ایران را نادیده گرفتن خواست جامعه جهانی قلمداد کرد و وزیر امور خارجه فرانسه اعلام کرد، اگر این روند ادامه یابد، باید تحریم های سخت تری بر ایران اعمال شود.[۱]

رسیدن به این مرحله از دانش روز با وجود محاصره شدید اقتصادی از سوی غرب، نمایانگر اراده ملت همیشه سربلند ایران برای فتح قله های علمی و رسیدن به استقلال بی قید و شرط است.

واقعیت این است که کشورهای قدرتمند جهان، هرگز سربلندی و استقلال ایران را خواهان نبوده نگاهی اجمالی به تاریخ گذشته نشان می دهد، هرگاه ملت ایران دست بر زانوهای خود زده و آماده انجام دادن تحولی عظیم گردیده، آنها با شدت در مقابل ایران صف کشیده اند.

باور دستیابی کشوری از منطقه خاورمیانه ـ با وجود تحریم های طولانی مدت ـ به چرخه کامل سوخت هسته ای، آن هم با تکیه بر همت دانشمندان جوان داخلی، برای غرب تبدیل به کابوسی دهشتناک شده است؛ تا جایی که برای توقف فعالیت های غنی سازی ایران تاکنون قطع نامه های مختلف چون ۱۷۳۷، ۱۶۹۶ و ۱۷۴۷ را در شورای امنیت سازمان ملل تصویب کرده اند.[۲]

با وجود تمام این تلاش های نافرجام قدرتمندان جهان، ملت ایران همچون ملی شدن صنعت نفت، دوران مبارزه با استبداد ستم شاهی و هشت سال دفاع مقدس، بر سر خواسته های خود پافشاری خواهد کرد تا به آنچه حق مسلّم مردم و سرزمینش است، دست یابد. ملت همیشه در صحنه ایران، اثبات کرد که اراده راسخ ملی ایرانیان در زمینه علوم پیشرفته روز دنیا نیز به ثمر خواهد نشست و حیات توأم با عزت، نتیجه شیرین پافشاری بر خواسته های بحق ایرانیان است.

گفتار مجری

به خود می بالیم

مهیا زاهدین لباف

به خود می بالیم، سربلند و سرافراز، در مقابل آزمون سخت دانش روز، قد راست کرده ایم و جوانان غیور ایران ثابت کردند که ایرانی اند و ایرانی می مانند. نسل امروز، به اثبات رسانید که فرزند خلف نسل گذشته است. ما از نسل رهبران نهضت تنباکو هستیم؛ پدران ما قانون کاپیتولاسیون را ملغی کردند، انقلاب مشروطه را پایه ریزی کردند و صنعت نفت را برای ایران با ملی کردن، جاودانه ساختند. ما در دامان پاک کشوری بزرگ شدیم که صدها چهره ماندگار تاریخی دیگر در آن چشم گشودند، در هوای آن نفس کشیدند، رشد کردند و برای بقای کشورشان، هر کدام به نوعی جنگیدند و در راه اعتلای آن، شکوهمند، با زندگی وداع کردند.

سربلندی

پدران و مادران امروز ما آنانی هستند که روزی در مقابل ظلم، شانه به شانه صف کشیدند و روز دیگر برای دفاع از خاک و میهن خود سینه سپر کردند و امروز در آخرین آزمون سخت زمان حال، جوانان شایسته ما، بی نیاز از هر یاری و مددی در میان امواج سهمناک تبلیغات دشمنان سر پا ایستاده و کمر راست کرده اند.

در چنین روزی ما، بهتر بگوییم ایران ما، توانست به چرخه کامل سوخت هسته ای دست یابد. سرهایمان را بالا بگیریم. نسل آینده ما هنگامی که تاریخ مرز و بوم خود را ورق می زند، بی شک به جوانان دیروزش خواهد بالید؛ همان گونه که ما به جوانان دیروز خود می بالیم و در نهایت تنها تکرار مکرر یک جمله باقی می ماند: «سربلند ایران ما …».

نکته ها

نعمت ها از دل نقمت ها برون آید

سید محمدمهدی موسوی

اگر به گذشته ای نه چندان دور نگاهی بیفکنیم، درخواهیم یافت که با پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی در سال ۵۷ اگرچه آمریکا در ایران پایگاه خود را از دست داد، اما هیچ گاه دخالت ها و توطئه های این کشور امپریالیستی علیه جمهوری اسلامی ایران قطع نشد.

جالب توجه اینکه تلاش سران آمریکا و کشورهای غربی برای جلوگیری از دستیابی ایران به فناوری هسته ای با توجیه برخورداری از منابع نفتی و گازی در حالی ادامه داشته و دارد که چهار دهه پیش، ایران اولویت یک در خاورمیانه برای استفاده از این فناوری معرفی شده بود و آلمان نیز نیروگاه بوشهر را تقریباً به نیمه رسانده بود.

توطئه های آمریکا علیه ایران تا آنجا ادامه یافت که در ۲۰ فروردین ۱۳۵۹ دولت مردان این کشور رابطه سیاسی خود را با ایران قطع و دست به توطئه های نافرجامی علیه انقلاب اسلامی از جمله حمله نظامی طبس، کودتای پادگان شهید نوژه، جنگ تحمیلی و تحریم اقتصادی زدند و امریکا با توجه به نفوذ خود در رسانه های جهانی، همیشه ایران را متهم کرده که در فکر ساخت سلاح های کشتار جمعی است، اما همگان می دانند امریکایی ها بوده اند که دشمنان ایران را به این گونه سلاح ها تجهیز و آنان را در به کار بردن آن علیه ایران تحریک کردند. در خصوص مخالفت های آمریکا و رژیم اشغالگر اسرائیل و برخی کشورهای غربی با فعالیت های هسته ای، کارشناسان بر این عقیده اند که آمریکا در این باره، برخورد دوگانه و تبعیض آمیز دارد و کشورهای غربی دارای انرژی هسته ای، دانش مربوط به غنی سازی اورانیوم را در انحصار خود قرار داده اند.

در انتظار شکوفایی فناوری هسته ای

کنت والتز از اندیشمندان برجسته حوزه روابط بین الملل معتقد است هرچند کشورهای بزرگ و دارای قدرت هسته ای به انحای مختلف نباید اجازه دهند تا کشورهای دیگر به این فناوری دست پیدا کنند، اما باید به صراحت اذعان کرد چنانچه دولت و ملتی مصرانه، فناوری هسته ای را بخواهند، بدان دست خواهند یافت و هیچ قدرتی نمی تواند مانع آن شود.

گفته این دانشمند غربی در حقیقت مؤید این نکته مهم است که دستیابی به فناوری هسته ای، مانند هر دانش دیگری مستلزم خودباوری و اعتماد به نفس ملی است.

باید گفت اگر کشوری واقعاً بخواهد که به قله های پیشرفت و دانش برسد، به یقین در این مسیر هیچ مانعی نمی تواند مزاحم شود. خوشبختانه ما ایرانی ها در طول تاریخ ثابت کرده ایم که هرجا خواسته ایم، توانسته ایم قله های موفقیت را فتح کنیم. بله! ایران اولین کشوری است که در خاورمیانه، نفت خود را ملی کرد. ایران اولین کشور منطقه است که در مشروطه، صاحب مجلس و نظام قانونگذاری شد. جمهوری اسلامی ایران تنها کشوری است که توانسته بین دیانت و سیاست پیوند بزند و در جهان سکولار، منادی یک حکومت دینی باشد. جمهوری اسلامی ایران تنها کشور منطقه است که در زمینه اندیشه های اصلاحی ظرف ۷۰ سال، دو انقلاب بزرگ را تجربه کرده است و امروز در بیستم فروردین ۱۳۸۸، جمهوری اسلامی تنها کشور خاورمیانه است که با خوداتکایی در فناوری هسته ای توانسته است با وجود همه تهدیدها و تحریم ها، به باشگاه کشورهای هسته ای دنیا وارد شود و تنها کشوری باشد که ضمن عضویت قاطع در این باشگاه، بمب اتمی ندارد و حتی قصد ساخت هر گونه سلاح کشتار جمعی هسته ای را در ذهن نمی پروراند. بی شک فناوری هسته ای، یک نوآوری است که باید با جدیت مسئولان به شکوفایی نهایی برسد و چرخ دنده های چرخه سوخت هسته ای در کشور، یکی پس از دیگری به راه افتد.

لزوم ایستادگی در پاسداری از یک حق ملی

شکی نیست که اگر کشور ما امروز از فناوری هسته ای چشم پوشی کند، در آینده که فرآیندهای هسته ای حرف اصلی تأمین انرژی جهان را خواهد زد، فرسنگ ها از دانش نوین و تأمین انرژی در عرصه جهانی فاصله خواهد گرفت و از آنجا که در سال های اخیر، مصرف سوخت در کشور ما به بیش از سه برابر افزایش یافته است، پیش بینی شده که در ظرف ۳۰ تا ۴۰ سال آینده اگر واردکننده نفت نباشیم، صادرکننده آن نیز نخواهیم بود.

به این ترتیب اگر کشور ما امروز از انرژی هسته ای بهره مند نشود، فردا نخواهد توانست انرژی مورد نیاز خود را تأمین کند و هر کشوری که نتواند انرژی مورد نیاز خود را تأمین کند، کشوری شکست خورده خواهد بود که استقلال و عزت دینی و ملی خود را به پای کشورهای پیشرفته مولد انرژی قربانی خواهد کرد. براین اساس، دستیابی به انرژی هسته ای برای کشور ما امری حیاتی است و همان گونه که مقام معظم رهبری فرمودند ما از انرژی هسته ای دست نخواهیم کشید؛ چرا که پیشرفت کشور در همه زمینه های علمی، یک حلقه به هم پیوسیته است و در آینده، دانش هسته ای کانون توسعه علمی و پیشرفت شگرف کشورها را رقم خواهد زد و ما نباید از کاروان حرکت علمی جهان عقب بمانیم.

نکته ها

بیست فروردین ماه سال ۱۳۸۵٫ خبر دستیابی ایران به فناوری غنی سازی اورانیوم و راه اندازی یک زنجیره کامل غنی سازی در نطنز اعلام شد. در پی این خبر، با تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی، به پاس قدردانی از تلاش های افتخارآمیز دانشمندان جوان ایران اسلامی، بیستم فروردین ماه، مقارن با تکمیل چرخه سوخت هسته ای، در تقویم رسمی ایرانیان روز ملی فناوری هسته ای نام گرفت.[۸]

فناوری هسته ای، به توانایی تبدیل اورانیوم طبیعی به اورانیوم غنی شده از طریق شکافت اتم ها و توانمندی هم جوشی اتم ها اطلاق می شود.

تولید برق هسته ای از برنامه های کلان جمهوری اسلامی است که در این زمینه داشتن چرخه سوخت هسته ای و توسعه نیروگاه های اتمی نقش مهمی دارند.

دستیابی به فناوری هسته ای و پیشرفته، جزو حقوق مسلّم کشورهای عضو پیمان عدم گسترش سلاح های هسته ای است. براساس این پیمان، کشورهایی که دارای فناوری پیشرفته هسته ای و نیز سلاح اتمی اند، موظفند به دیگر کشورهای عضو در دستیابی به فناوری هسته ای غیرنظامی کمک کنند.

در قبال این کمک، کشورهای مورد نظر متعهد می شوند: از هر گونه تلاش برای رسیدن به سلاح اتمی صرف نظر نمایند».[۹]

انرژی هسته ای، کلید تعیین کننده استقلال و عدم استقلال کشورها در دنیای آینده است. با توجه به محدودیت منابع خداداد سوخت فسیلی، فناوری اکتسابی در زمینه سوخت پاک و انرژی هسته ای، نقش مهم و برجسته ای در تعیین شاخص های اقتدار و استقلال کشورها ایفا می کنند.[۱۰]

در نظام جهانی فعلی، دستیابی به چرخه سوخت هسته ای بر اقتدار سیاسی می افزاید و در فرآیند چانه زنی ها و کشمکش های دیپلماتیک و قراردادها و عهدنامه ها، بر کارآیی دارندگان انرژی اتمی اثرگذار است.

اورانیوم امروز خود یک عامل تعیین کننده برای سیطره قدرت در جهان به شمار می رود و دستیابی به فناوری غنی سازی اورانیوم و ایجاد نیروگا ه های اتمی، شرایط سلطه از پیش تعیین شده را که بعد از پایان جنگ سرد و شکل گیری روابط جدید بین المللی به وجود آمده است، به چالش می گیرد و قدرت ها را به دوباره سازی روابط تهدید می کند.

دانش هسته ای میعادگاه دانش های دیگر است و رشد و توسعه معنادار دانش هسته ای ارتقای سطح سایر فناوری ها و فنون را به دنبال خواهد داشت. ازاین رو، گفته می شود دانش هسته ای، دانش حساس و فاخر است و دستیابی به آن موجب ایجاد غرور ملی و پرستیژ ملی در مردم یک جامعه یا کشور خواهد شد.[۱۱]

یکی از مهم ترین موارد استفاده صلح آمیز از انرژی هسته ای، تولید برق از نیروگاه های اتمی است.

در کشورهای پیشرفته صنعتی از انرژی هسته ای به صورت گسترده در پزشکی استفاده می شود. شیوع برخی از بیماری ها از جمله سرطان، ضرورت تقویت طب هسته ای در کشورهای در حال توسعه را هر روز بیشتر می کند.

تکنیک های هسته ای در حوزه دامپزشکی موارد مصرفی چون: تشخیص و درمان بیماری های دامی، تولید مثل دام، اصلاح نژاد دامی، تغذیه، بهداشت و ایمن سازی محصولات دامی و خوراک دام دارد.

اولین تلاش های ایران برای دستیابی به فناوری هسته ای به دهه ۵۰٫م بازمی گردد.

نخستین کشوری که ایران را به دستیابی به فناوری هسته ای تشویق کرد و این فناوری را به ایران منتقل نمود، امریکا، نخستین مخالف امروزی ایران در تحقیقات هسته ای است.

در راستای حمایت های آشکار امریکا، ایران در سال ۱۹۵۸ به عضویت آژانس بین المللی اتمی درآمد.[۱۲]

تا وقوع انقلاب اسلامی در فوریه ۱۹۷۹، راکتور شماره یک بوشهر به میزان ۸۵ درصد و احداث راکتور شماره دو نیز ۶۵ درصد پیشرفت فیزیکی داشتند.

با پیروزی انقلاب، دولت موقت به ریاست مهدی بازرگان و انتصاب دکتر فریدون از فعالان نهضت آزادی، به ریاست سازمان انرژی اتمی ایران، عملیات ساخت نیروگاه بوشهر، به عنوان بزرگ ترین پروژه اجرایی هسته ای خاورمیانه در زمان خود، را متوقف کرد و بسیاری از برنامه های هسته ای دیگر را به تعطیلی کشاند.[۱۳]

پس از انقلاب، شرکت آلمانی زیمنس، حاضر به تکمیل نیروگاه هسته ای بوشهر نشد.

پی نوشت ها:

[۱]. http:// www. godsdaily. Com/ news/politics/۳۹۶.html.

[۲]. http: // antiwar. ir

[۳] . به نقل از پایگاه اطلاع رسانی مقام معظم رهبری: www. leader.ir

[۴]. www.ariairan.com/fa/?mod=view id=۷۰۴۰.

[۵]. http://www.irdc.ir/news.asp?id=۵۹۶.

[۶]. http://www.arak-info.com/show news.php?

[۷]. http://www.kayhannews.ir.

[۸]. http://www.2irib.ir/occasions/energy.

[۹]. http://www.politic.iran-emrooz.net.

[۱۰] . http://www.arak – info.com/showne

[۱۱]. http://www.magiran.com/npview.asp.

[۱۲]. http://www.tebyan-hamedan.ir/iran/archires/post-۲۸۶.php.

[۱۳]. همان.

به نقل ازسایت نهادنمایندگی مقام معظم رهبری دردانشگاه مازندران